Geneza odznak i medali łowieckich

Ordery, medale, odznaczenia i odznaki od dawna towarzyszyły braci myśliwskiej - rycerzom z pod znaku Świętego Huberta i Świętego Eustachego – patronów myśliwych.

Również w Polsce, ostatni panujący Piast Śląski, Książe Brzegu, Legnicy i Wołowa Jerzy IV Wilhelm (ur.1660 r., zm.1675 r.) na pamiątkę swego wstąpienia na tron w 1672 r. w Brzegu ustanowił Order Złotego Jelenia i nadał go gronu swych towarzyszy polowań.

Powstające na przełomie wieku XIX i XX - Towarzystwa Myśliwskie na terenach polskich będących pod zaborami, ustanawiały dla swoich członków odznaki, które wg.statutu każdy członek obowiązany był nosić podczas polowań.

Pierwszą taką odznaką jest ustanowiona w 1877 r. odznaka Galicyjskiego Towarzystwa Łowieckiego we Lwowie, była nią szpilka srebrna z emblematem dwóch strzelb skrzyżowanych i torby łowieckiej, a na niej monogram T.Ł. (Towarzystwo Łowieckie) .

Towarzystwo to, wydało kolejną odznakę w 1897 r. a po przekształceniu się w 1920 r. w Małopolskie Towarzystwo Łowieckie kolejne z tzw. „kozicą”.

Również, następne powstające Towarzystwa myśliwych na terenach Polski południowej pozostawiały trwały ślad swego istnienia, że wspomnę Towarzystwo myśliwych w Stanisławowie, Towarzystwo myśliwskie im. św. Huberta we Lwowie, Towarzystwo Łowieckie Zachodnio-Małopolskie w Krakowie, Polskie Towarzystwo Łowieckie w Złoczowie, Towarzystwo Myśliwych „Dunajec” w Nowym Targu czy Towarzystwo Myśliwskie im. św. Huberta w Krakowie powstałe w 1920 r.

W 1929 roku Polski Związek Stowarzyszeń Łowieckich ustanowił „Medale Za Zasługi Łowieckiej” przyznawane w trzech stopniach : złotym, srebrnym i brązowym.

Równocześnie ustanowiono „Żeton” złoty w postaci złomu, obecnie nosi to najwyższe przyznawane odznaczenie łowieckie nazwę „Złom”.

W 1993 r. Polski Związek łowiecki ustanowił, „Medal Św. Huberta” ,który jest przyznawany za wybitne osiągnięcia na polu kultury łowieckiej co pięć lat.

Od 1937 roku Polski Związek Łowiecki posiada organizacyjne odznaki, które na przestrzeni blisko 80 lat zmieniały swój wzór, aby od roku 1993 powrócić do wersji pierwotnej.

Koła łowieckie Okręgu Krakowskiego do dnia dzisiejszego wydały 20 medali, 77 odznak i 16 oznak. Najstarszą wydaną po 1945 r. odznaką jest odznaka Koła Łowieckiego „Słonka” w Trzebini z 1973 r., a najstarszym medalem jest medal wydany w 1976 r. przez Koło łowieckie „Jarząbek” w Krakowie. Natomiast za pierwszą oznakę PZŁ wydaną w okresie powojennym w naszym Okręgu należy uznać oznakę wydaną w 1968 r. przez Komisję Upowszechniania Psa Myśliwskiego WRŁ w Krakowie z okazji VII Field Trialsów. Pierwszą oznaką dotyczącą wystawy jest oznaka z „Wystawy Łowieckiej –Myślenice 1983” dla uczczenia 60-lecia Polskiego Związku Łowieckiego..

W roku 1984 Wojewódzka Rada Łowiecka w Krakowie ustanowiła „Medal Za Zasługi Dla Łowiectwa Krakowskiego”. Pierwsze pięćdziesiąt przyznanych medali było w wersji medalu nie przystosowanego do noszenia. Od roku 2000 medal przyznawany jest w wersji przystosowanej do noszenia, a od roku 2007 wręczany jest wraz z ozdobną zapinką.

W roku 2005 ustanowiony został przez Małopolski Sejmik Łowiecki „Medal Małopolskiego Sejmiku Łowieckiego 2000 – 2005”. Medal jako odznaczenie jednostopniowe o charakterze pamiątkowym, przyznany został jednorazowo.

W roku 2005 decyzją Małopolskiego Sejmiku Łowieckiego został ustanowiony medal „Trofeum Małopolskie”. Medal przyznawany jest za trofeum medalowe w stopniach: złotym, srebrnym i brązowym. Do przyznanego medalu dołączany jest stosowny certyfikat.

ODZNACZENI W OKRĘGU KRAKOWSKIM

KAWALEROWIE NAJWYŻSZEGO ODZNACZENIA ŁOWIECKIEGO „ZŁOM”

(Honorowy Żeton Zasługi nazwany później „Złomem”- ustanowiono w 1929 r.)

KRAKOWSKIEGO OKRĘGU PZŁ (1946 – 2009)

1	Szafer Władysław †	1946
2	Lardemer Adam †	1946
3	Puchalski Włodzimierz †	1947
4	Robel Jan Zygmunt †	1948
5	Krawczyński Wiesław †	1952
6	Marchlewski Teodor †	1952
7	Marchlewski Jan †	1952
8	Małaczyński Konrad †	1952
9	Madeyski Stanisław †	1961
10	Jurkowski Władysław †	1966
11	Kiełek Stanisław †	1969
12	Kucharski Marceli †	1969
13	Nita Marian †	1971
14	Tarnowski Kazimierz †	1971
15	Bober Antoni †	1973
16	Ruła Kazimierz †	1973
17	Wiltowski Michał Witold †	1977
18	Sanicki Tadeusz †	1981
19	Wiltowski Janusz †	1983
20	Witek Stefan †	1985
21	Jarzynowski Henryk †	1988
22	Łepkowski Andrzej	1990
23	Styczeń Aleksander †	1990
24	Worobkiewicz Mieczysław	1993
25	Sawicki Andrzej †	1997
26	Krzemień Marek Piotr	1999
27	Matyjewicz Adam	2000
28	Tomek Andrzej	2002
29	Latała Witold	2002
30	Szopa Edward	2003
31	Malawski Janusz	2003
32	Staudt Ryszard	2004
33	Gniadek Zbigniew	2005
34	Ptak Jan	2005
35	Szeptycki Tadeusz	2005
36	Szkatuła Janusz	2005
37	Uhl Tadeusz	2005
38	Cieszyński Józef	2007
39	Smolski Waldemar	2008
40	Pakuła Lech	2009
41	Godzicki Tadeusz	2009
42	Majda Tadeusz	2009

KAWALEROWIE MEDALU ŚW. HUBERTA

(ustanowiony w 1993 r. jednostopniowy - numerowany)

KRAKOWSKIEGO OKRĘGU PZŁ (1993 – 2009)

1	Krzemień Marek Piotr	1993	17
2	Łapiński Włodzimierz	1993	18
3	Plewiński Wojciech	1998	188
4	Biliński Karol	1998	189
5	Malawski Janusz	1998	190
6	Szpetkowski Krzysztof Jan	2003	301
7	Smolski Waldemar	2008	533

KAWALEROWIE MEDALU

(ustanowiony w 1984 r.)

ZA ZASŁUGI DLA ŁOWIECTWA KRAKOWSKIEGO

1	Bankiewicz Józef † (pośm.)	1985 - 05 – 26
2	Bober Jan † (pośm.)	1985 - 05 - 26
3	Duda Antoni † (pośm.)	1985 - 05 - 26
4	Kiełek Stanisław † (pośm.)	1985 - 05 - 26
5	Lelito Ludwik † (pośm.)	1985 - 05 - 26
6	Roeper Jadwiga † (z poza członków PZŁ)	1985 - 05 - 26
7	Biliński Karol †	1985 - 05 - 26
8	Jamroga Stanisław †	1985 - 05 - 26
9	Jarzynowski Henryk †	1985 - 05 - 26
10	Jurkowski Władysław †	1985 - 05 - 26
11	Kotucha Reinhold †	1985 - 05 - 26
12	Kowalski Zbigniew †	1985 - 05 - 26
13	Łepkowski Andrzej	1985 - 05 - 26
14	Matyjewicz Adam	1985 - 05 - 26
15	Piątek Wacław †	1985 - 05 - 26
16	Ruła Kazimierz †	1985 - 05 - 26
17	Sanicki Tadeusz †	1985 - 05 - 26
18	Sawicki Andrzej †	1985 - 05 - 26
19	Sękowski Karol †	1985 - 05 - 26
20	Sienkiewicz Jarosław †	1985 - 05 - 26
21	Styczeń Aleksander †	1985 - 05 - 26
22	Szymański Andrzej sen.	1985 - 05 - 26
23	Tarnowski Kazimierz †	1985 - 05 - 26
24	Wiltowski Janusz †	1985 - 05 - 26
25	Witek Stefan †	1985 - 05 - 26
26	Krzemień Marek Piotr	1986 - 04 - 17
27	Pakuła Lech	1986 - 04 - 17
28	**Koło łowieckie „KORMORAN” w Krakowie**	1986 - 04 - 17
29	Adamski Antoni	1988 - 09 - 11
30	Bielański Gustaw †	1988 - 09 - 11
31	Odrzywałek Józef †	1988 - 09 - 11
32	Kaczmarczyk Adolf	1988 - 09 - 11
33	Ptak Jan	1988 - 10 - 15
34	Tomek Andrzej	1988 - 10 - 15
35	Malawski Janusz	1989 - 12 - 08
36	Smolski Waldemar	1989 - 12 - 08
37	Uhl Tadeusz	1989 - 12 - 08
38	Szkatuła Janusz	1993 - 02 - 04
39	Tomaszewski Jacek (Przew. ZG PZŁ)	1993 - 02 - 04
40	Wertz Jerzy (z poza członków PZŁ)	1993 - 02 - 04
41	Irzabek Tadeusz †	1995 - 03 - 08
42	**Koło Łowieckie „RYŚ” w Krakowie**	1995 - 12 - 17
43	Trutkowski Józef †	1996 - 03 - 26
44a	Kracik Stanisław (z poza członków PZŁ)	1998 - 02 - 04
44	Gubała Wojciech †	1998 - 09 - 17
45	Brzuski Paweł	1998 - 09 - 17
46	Nowakowski Piotr	1998 - 09 - 17
47	**Koło Łowieckie „KNIEJA” w Krakowie**	2000 - 09 - 14
48	**Koło Łowieckie „CZAJKA” w Krakowie**	2000 - 09 - 14
49	Brzeżański Marek	2000 - 09 - 14
50	Furczoń Jan Marian	2000 - 09 - 14
51	Szpetkowski Krzysztof Jan	2000 - 09 - 14
52	**Koło Łowieckie „DIANA” w Zembrzycach**	2001 - 08 - 02
53	**Koło Łowieckie „SOKÓŁ” w Krakowie**	2001 - 10 - 03
54	**Koło Łowieckie „PONOWA” w Myślenicach**	2001 - 10 - 03
55	Gmińska Bogumiła	2001 - 10 - 03
56	**Koło Łowieckie „BÓR” w Krakowie**	2002 - 05 - 15
57	**Koło Łowieckie „JARZĄBEK” w Krakowie**	2002 - 06 - 11
58	**Koło Łowieckie „GRODZISKO”Raciechowice**	2002 - 06 - 27
59	**Koło Łowieckie „SZARAK” Jerzmanowice**	2003 - 05 - 13
60	**R. D. Lasów Państwowych w Krakowie (nie PZŁ)**	2004 - 05 - 20
61	Król Alfred	2004 - 05 - 20
62	Sennik Stanisław	2004 - 05 - 20
63	Gryzło Zbigniew	2004 - 05 - 20
64	Rojkowski Stanisław	2004 - 12 - 09
65	**Koło Łowieckie „HUBERT” w Proszowicach**	2005 - 10 - 28
66	**Koło Łowieckie „DIANA” w Krakowie**	2006 - 06 - 12
67	**Koło Łowieckie „HUTNIK” w Krakowie (obecnie ”ORLIK”)**	2006 - 06 - 12
68	**Koło Łowieckie „ŻUBR” w Krakowie**	2006 - 06 - 12
69	Patoła Andrzej	2006 - 06 - 12
70	Bonczar Zbigniew	2006 - 10 - 12
71	Plewiński Wojciech	2006 - 10 - 12
72	Zwinczak Hubert	2006 - 10 - 12
73	**Koło Łowieckie „GŁUSZEC” w Krakowie**	2007 - 10 - 31
74	**Koło Łowieckie „Podwawelskie” w Krakowie**	2007 - 11 - 06
75	**Koło Łowieckie „LEŚNIK” w Krakowie**	2007 - 11 - 06
76	Dajczer Stanisław	2007 - 11 - 06
77	Gorączko Marek	2007 - 11 - 06
78	**Szczypuła Barbara (z poza członków PZŁ)**	2007 - 11 - 06
79	**Koło Łowieckie „BAŻANT” w Wieliczce**	2007 - 11 - 14
80	Pociecha Józef	2008 - 09 - 03
81	**Koło Łowieckie „BATALION” w Krakowie**	2008 - 09 - 03
82	Cieszyński Józef	2008 - 09 - 03
83	Popiela Tadeusz	2008 - 09 - 03
84	Dziatkowiak Antoni	2008 - 09 - 03
85	Szot Edward	2008 - 09 - 03
86	**Koło Łowieckie „SARENKA” w Wawrzeńczycach**	2008 - 09 - 03
87	**Koło Łowieckie „LEŚNIK” w Alwerni**	2008 - 09 - 03
88	**Koło Łowieckie „LAS” w Kłaju**	2008 - 09 - 03
89	**Koło Łowieckie „DARZ BÓR” w Krakowie**	2008 - 11 - 13
90	Kamusiński Władysław	2008 - 11 - 13
91	Dwornik Maciej	2008 - 11 - 13
92	**Koła Łowieckie „SOKÓŁ” w Łętkowicach**	2008 - 11 – 13
93	Andrzej Szymański jr.	2010 - 02 - 11
94	Bronisław Pękala	2010 - 02 - 11
95	**Koło Łowieckie „ŻUBR” w Niepołomicach**	2010 - 02 - 11
96	**Towarzystwo Myśl. im. św. Huberta w Krakowie***	2010 - 02 - 11

*/ wg.stanu na 1 marca 2010 r. Opracował: Waldemar Smolski